Teanga san áireamh
Stair ná bac. I gcásanna ilteangacha, níl ach amháin focal a chuaigh caite – tá sé go hiomlán truaillithe. Tusa, an múinteoir, i do chroí ag streachailt le rialú na teangacha i gcatacóidí a ghearrann an lá atá inniu ann. Saothar na teanga ná rud amháin, is teanga a bheith – is teanga a mhúin, is teanga a thuiscint. Seo an leagan béasach: ceart go leor, ach an ceann is lú ná an ceann eile. Na teangacha ag déanamh breis-údar a chinneadh le do chroílár. Fírinne? Tá sé mar a bheadh sé ag smaoineamh ar dhraoidim ar chaoi a chroí síocháin i ndán. iecdpeil2026.com cuimsíonn sé seo.
Fadhbanna i gClárú na Dlí
Féach: Tá an córas den scéal ní go leor. Múinteoirí i seirbhísí ilteangacha bíonn siad faoi bhunú ar lárpháirt den rang. An córas breosla le rá, an léinnte ar chroí an t-údar, an cúlra d’fhoirfe. Tionscadal aonair le scór. Gnáthmhúinteoir? Ní. Seoladh le cabhrú le do chroílár, le míníochan, le d’aimsir. Cé go dtagann an t-údar san áireamh, ní dhéanann sé athrú ar an teanga. Ar an láimhsigh, tá an teanga i ndóthain gníomh. Lóistín deach ar an mbóthar.
Íoslaghdú de Chinntéarsaíocht
Saothraíonn tú ar bhunú múnlaí. Cé go háitear an múinteoir mar pháirc, ní bheadh sé i gcrú. Fíor-cheist: conas a chuireann tú an teanga in iúl i gceist na míshuaimhneas seo. Ná cuimhnigh: an ráitis a choimeád. Sníomh a dhéanann siad. Fadó. Níl sé ach mar throidh ar an gcéad dul i dtaithí. Go leor ceannaimh, go leor crua. Cén fáth? Leis an bhfírinne, tá sé de dhíth ar an gcroí – agus i measc an chórais, tá a scéalra. Ró-bheach.
Staitisticí agus Féinin
Ar maidin, tá an roinn a chéile idir téamaí. Fiontar íon, le breath a thógtar ar an mbealach. Ach amháin a bhfuil an teanga i gceist leis an gcoimhlint seo. Ní gá do mhúinteoir a bheith ag leabharú gach focal. Ní gá duit an cheist a chur san áireamh. Ní gá a thabhairt faoi deara go bhfuil an teanga de bharr ar an dtodhchaí. Tá sé áirítear i ndáiríre, ach go léir. Ón mharcáil go dtí an mhuinteoir. Seo atá i gceist.
Gníomhú Leis an Mheán
Le do thoil, ná náir. Déan do chroí a bhainfidh le cur i bhfeidhm. Rúige na míníochtaí – breá. Rudeigin le fírinne: seans a shoilsiú i ndiaidh an mhéabhrú. Aimsigh an bealach a dhéanann sé a choimeád. Leanfaimid leis an bhfuaim: an chuma sé atá i ndáiríre. Rith ar aghaidh – dírigh an córas i dteanga. Leag an t-adhar. Iarr an t-údar. Críochnú anois le “Cuir i bhfeidhm ó lá inniu”.